Tarihi Mimarilerin Aydınlatılması
Günümüzde Aydınlatma Tasarımı bir lüks olmaktan çıkıp,ihtiyaç haline dönüşmüştür.Peki Aydınlatma Tasarımı’nın bir ihtiyaç olmasının nedenleri nelerdir?
Eskiden sadece karanlıkta görüş sağlamak amacı güden aydınlatma,artık yerini bir tasarıma ,bir konsepte bırakmaktadır.Çünkü günümüzde Aydınlatma bir ülkenin refah seviyesini gösteren önemli bir kritere dönüşmüştür.Yapılan araştırmalar göstermektedir ki,geceleri iyi aydınlatılmış bir şehirde yaşayan insanların psikolojileri daha düzgün olmakla birlikte bu şehirlerdeki turizm oranı daha yüksektir.Tabii turizm oranındaki artışta aydınlatmanın tasarım ve konsept yönü etkilidir.Çünkü bu tarz aydınlatmalarda,mekanın özellikleri ön plana çıkarılmış,estetik açıdan yepyeni bir boyut kazandırılmıştır.Bu da gelen ziyaretçilerin ilgisini ikiye katlamaktadır.
Bilindiği gibi ülkemizdeki tarihi yapıların sayısı ve önemi,dünyadaki bir çok ülkeden daha fazladır.Yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekecek birçok eser bulunmasına rağmen maalesef turizm oranımız diğer ülkelerden daha az.Fakat bunu arttırmak tamamen bizim elimizde olan birşey.
Aydınlatma Tasarımı’nın gerek turizm gerekse o bölgede yaşayan insanların huzuru için önemli olduğunu istatistiklerden öğrenmiş olduk.Fakat bunu bilinçsizce yapmak daha büyük sorunlara neden olacaktır.Bilindiği gibi tarihi mimariler daha hassas bir dokuya sahip olup,zarar görmemesi gereken yapılardır.Bugün birçok eser bilinçsiz yapılan aydınlatmadan dolayı soluklaşmakta ve zayıflamaktadır.
Tarihi mimarilerin aydınlatılmasında dikkat edilecek hususlara değinelim.
Öncelikle bir tasarıma başlamadan önce,mimari en iyi şekilde incelenmeli ve nelerin kullanılıp nelerin kullanılamayacağı belirlenmelidir ve tasarım elimizdeki bilgilere göre yapılmalıdır.Günümüze kadar birçok yer,uzaktan ve direkler üzerinden aydınlatma aygıtlarıyla aydınlatılmıştır.Fakat bu durum daha fazla tasarım yapmamızı engellemekle beraber,yayılan zararlı ışınlardan mimariyi koruyamamaktadır.
Günümüzde haklı olarak gayet popüler olan Led teknolojisinin en mükemmel yönü,ekonomik olmasının yanısıra dokuya zarar veren UV ve IR ışınlarını yaymamasıdır.Ayrıca led aydınlatma aygıtlarının ,eski teknoloji aygıtlara nazaran daha hafif olması,aydınlatılacak mimarinin cephesi üzerinden çalışmamıza olanak sağlamaktadır.
Kısaca bir tarihi mimari aydınlatmasında dikkat edilecek hususları sıralayacak olursak:
- Mimarinin yapısına zarar verebilecek ışınlar yayan kaynaklardan uzak durmak
- Mimari cephesine takılacak aydınlatma aygıtlarının ağırlığını göz önünde bulundurmak
- Mimarinin önemini ve konumunu insanlara anlatabilecek bir tasarım yapmak,bunu yapabilmek için mekanın tarihini çok iyi araştırmak.
şeklinde özetleyebiliriz.
Tarihi Mimari Aydınlatması’nın Önemi:
- İstatistiklere göre turizmde artış sağlar.(*)
- Bir ülkenin kendi kültürüne olan saygısının ve aynı zamanda estetiğe olan düşkünlüğünün büyük bir göstergesidir.
- Ülkenin refah seviyesinin yüksek olduğunu gösterir.
- İyi bir aydınlatma ile izleyicilerin sanat eserlerini ve tarihi yapıları daha iyi algılayabilmesini sağlar.
- O bölgede yaşayan insanların psikolojisine iyi yönde etki eder.
(*) Bu madde 2007 İzmir Aydınlatma Sempozyumu notlarındaki kriterlere göre eklenmiştir.