Başta da dedim ya, bu müzenin koridorları detaylarla doludur. Bu detaylardan biri de Vezir Hanı’nda gizlidir. Bugün bir Bizans mirası olmayan han içerisinde, bir dükkanın önünde beton içine gömülmüş devasa bir başlık ilgili ilgisiz han ziyaretçilerinin dikkatini çekecektir. Bu sütun başlığı devşirme olarak mı, yoksa garip bir dekoratif algı ile mi kullanılmış onu bilemiyorum. Ancak bu kadar büyük bir taşın bu han içerisinde olmasına da şaşırmamak lazım. Çünkü Vezir Han, ünlü Konstantin Sütunu’nun az ilerisinde yer almaktadır. Yani 328 yılında inşaa edilmiş ve uzun yıllar güzel bir meydan olarak şehri süslemiş Konstantin Forumu sınırları içerisinde.

         Adı geçmişken detayına girmeden olmaz, Konstantin ya da halk arasında bilinen adıyla Çemberlitaş Sütunu da İstanbul’un çok önemli miraslarından biridir. Yapıldığı dönem 50m yüksekliğinde olan, tepesinde Konstantin’in güneş tanrısı gibi betimlendiği bir heykelin yer aldığı bu sütun uzun yıllar içerisinde depremlerden etkilenmiş ve heykel yerini bir haça bırakmıştır. Fetih ile birlikte bu haç kaldırılır. Zamanla güçlendirme adına çevresine demir çemberler sarılır, kaidesi üzerine örme taştan yeni bir kaide örülür ve günümüzdeki halini alır. Bugün bu sütunun altında hazinelerin, kutsal emanetlerin olduğu efsanesi romanlara bile konu olmuştur. Birinci Dünya Savaşı sonrası,1919 ve 1929 yıllarında da bu sütunun altına girmeye çalışanların olduğu kaynaklarda yer alır. Ne olursa olsun, bu porfir sütun bir dönem şehrin rengini, yüksekliğini, meydanlarının büyüklüğünü 1700 yıl evvelden geçenlere fısıldamaktadır. Duyanların yüreğine sağlık.

         Tıpkı Konstantin Sütunu gibi, şehrin yaşlılarından bir de Milion Taşı vardır. Diğer tüm şehirlerin İstanbul’a olan uzaklığının hesaplanmasında kullanılan bu sıfır noktası anıtını oldum olası anlatasım gelmez. Çünkü çok görkemli bir yapıdan geriye kalan bu çok küçük parça, bir çok ziyaretçi için büyük bir hayalkırıklığıdır. Derler ki 16. yüzyılda yıkılmış ve geriye sadece bu parçası kalmış.

         Yine bu güzergah üzerinde, aslında fazlası var da, iki tane sarnıcı ziyaret ettim. Bir tanesi eski adı Theodosius Sarnıcı olarak bilinen Şerefiye Sarnıcı idi. Buraya daha evvel, gerçekleştirilen projeksiyon gösterisini sevdiklerime de göstermek üzere çok kez gelmiştim. Ancak Filoksenos yani Binbirdirek Sarnıcı hiç kısmet olmamıştı. Oysa en çok burayı merak ediyordum. Merakımın sebebi ise, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın çok sevdiğim Efsuncu Baba romanında bu mekanın geçmesi ve daha henüz ilk sayfada buradan bahsedilmesiydi: Bin bir direk! Sayan yok ya… Bu adette pek mübalağa olsa gerek… Hakikati anlamak için sütunları saymak, saydırmak niyetinde değiliz. Merak edenlerin keyiflerine de karışmayız. Hüseyin Rahmi böyle söylemiş, 1953 yılında basılan Türk Ansiklopedisi ekibi de merak edip saydırmış; tam tamına 224 sütun çıkmış. Bir dönem içerisinde ipek iplikçiler çalışmış bu sarnıcın. Sarnıcın içinde hiç su kalmasa da, sütun gövdelerindeki semboller ve saklı kalmış detaylar kesinlikle görülmeli. Hatta şeytan diyor ki git buraya, tüm sütunları teker teker fotoğrafla, üzerindeki sembolleri ayrı ayrı listele. Ama yok henüz o kadar değil.

         Altından üstüne, sokağından caddesine geçtikten sonra Gülhane Parkı’ndan geçerek indik Sarayburnu’na. Burada parkın içinde, Mustafa Kemal Atatürk’ün dikilmiş ilk heykelininin yanı sıra, ziyaretçileri karşılayan ve çok da merak uyandıran bir arkeopark mevcut. Bu arkeopark her ne kadar Marmaray Sirkeci İstasyonu çalışmaları sırasında bulunan eserlerle sonradan oluşturulmuş olsa da; çok uzun yıllar evvel burada Athena ve Poseidon’a adanmış tapınakların olduğunu bilmek ve bu bilgiyle kalıntıları görmek bir heyecan uyandırmıyor değil.

​

         Yazının tamamını okumaya üşenebilecekler için bu gönderide bahsedilmiş mekanlar aşağıdaki gibidir. Fotoğraf değil, okuma sırasına göre verilmiştir.

​

• Lala Hayreddin Paşa Camii / Theotokos Chalkoprateia Kilisesi

• Vezir Han / Konstantin Forumu Çevresi

• Çemberlitaş / Konstantin Sütunu

• Milyon Taşı / Milion

• Şerefiye / Theodosius Sarnıcı

• Binbirdirek / Filoksenos Sarnıcı

• Sarayburnu Arkeopark